Tạng Luáºt là bá»™ luáºt tu chêm sâu và cá»§a Pháºt giáo, nhưng có chá»— mắ väng khi nói nó chỉ dà nh riêng cho các vị TÃ-kheo. HT. ThÃch Phước Sơn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Pháºt há»c Việt Nam, máºy nay là máºy như khác những vị giáo phẩm uyên thâm cÅ©ng Ēã bác bỳ quan Ä’iểm hiểu Ä’iểm Ēó không có cÆ¡ sở. Vì sao váºy? Hãy cùng Ēạo Pháp Tim hiểu sâu sắc hÆ¡n vị Tạng Luáºt thá»c sá»± là gã?
Tạng Luáºt Lã Gã?
Tạng Luáºt (Sanskrit: Vinaya, Páli: Vinaya) là tập hợp các quy tắc và luật lệ trong Pháºt giáo, thành lập nhằm tu dưỡng giải hạnh và duy trì trật tự trong tư× cộng đồng tu hành. Nó không chỉ đơn thuần là những quy tắc cấm tỶ, mà là một hệ thống đạo đức toàn diện giúp các hành giả thực hành chánh pháp một cách cân bằng và hiệu quả.
Trong Pháºt giáo, Tạng Luáºt được chia thành ba phần lớn: Luật (Patimokkha), Kinh (Sutta), và Luận (Abhidhamma). Mỗi phần có vai trò riêng trong việc hướng dẫn con đường tu tập của những người xuất gia cũng như tại gia. Tạng Luáºt được Ćc Pháºt thiệt lập dá»±a trên nhu cầu thá»±c tế và hoàn cảnh cụ thể của các vị tu sĩ vào thời Ćc Pháºt còn tại thế.
Liệu Tạng Luáºt Cá³ Phải Bã Tạng Chỉ Dãnh Cho Tã-Kheo?
Tinh lầm và tính cách mở trong giáo pháp Phật – đạo pháp không phân biệt tôn kính
Câu hỏi “Tạng Luáºt có phải là bí tẩng chỉ dành riêng cho các vị Tí-kheo?” thực ra phản ánh một sự hiểu lầm sâu sắc về tinh thần Phật giáo. Trước hết, Phật giáo là một đạo công truyền, không phải bí truyền. Đó là đạo trí tuệ tự ngộ, không phải giáo điều bắt buộc. Chính Ðức Phật đã bác bỏ quan điểm độc quyền của các Bà-la-môn cho rằng chỉ có giáo sư Bà-la-môn mới có quyền độc hạnh kinh điển thần thánh.
Phật dạy: “Tin Ta mà không hiểu Ta, tức là hãy bảng Ta.” Lời dạy này cho thấy Phật không muốn các đệ tử mù quáng tuân thủ, mà khuyến khích họ tìm hiểu chân lý bằng chính trí tuệ của mình. Một lời dạy khác nữa: “Chánh pháp được thuyết giảng giống như bàn tay mở ra, chứ không phải bàn tay nắm lại.” Điều này có nghĩa là Phật pháp cần được truyền tải công khai, rõ ràng và dễ tiếp cận.
Lý Do Tạng Luáºt Được Dạy Công Khai
Lịch sử Phật giáo chứng minh rằng Tạng Luáºt không bao giờ là một bí tẩng. Trong các kinh điển Phật, điều này được nhắc đến liên tục. Kinh Di Giáo là một ví dụ điển hình, nơi Ðức Phật dạy các Tí-kheo không được buôn bán đặc chủng, không được mua ruộng tạo nhà, không được đào đất, đốn cây, v.v. Đây toàn là những quy tắc giới cấm, không có gì bí mật cả.
Kinh nghiệm thực tế từ các nước Nam phương như Campuchia, Thái Lan, v.v. cho thấy rằng mọi Phật tử đều biết giới luật của Tí-kheo, và họ rất tôn kính các nhà sư, chứ không bao giờ dám coi thường hay chỉ trích. Chính vì biết trước giới luật nên họ mới có thể tạo điều kiện và tìm cách yểm trợ các sư giữ giới tốt hơn. Tình trạng hiện nay ở thành phố có những kẻ lợi dụng chiếc y vàng để đi xin ăn làm tổn thương Phật pháp. Nếu Phật tử biết rõ giới luật, chắc chắn họ sẽ tẩy chay và tìm cách ngăn chặn hành vi phi pháp của những hàng nhân vật này.
Quyền Tự Do Tìm Hiểu Và Sự Công Bằng Trong Phật Giáo
Thực tế, không có một giới nào trong số các giới dành cho Phật tử cũng như Sa-di mà ngăn cấm họ tìm hiểu giới bộn của Tí-kheo hết. Điều này là hoàn toàn hợp lý. Tính chất của giới luật là “thanh lương” – mắt mở, là “biết biết giải thoát” – tức là giữ được điều nào giải thoát được điều ấy. Nếu khẳng định “người nào xem trước giới luật Tí-kheo thì phạm tội ngang bằng tội ngũ nghiêm chỉ” thì chứng tỏ Tạng Luáºt Tứ phần là mẙt tác phứm văn hóa Āộc hại hay sao?
Nói cách như vậy là nhìn vấn đề một cách rất phiến diện và lệch lạc. Thực sự, nếu nhiều người hiểu rõ giới luật thì có lẽ xã hội sẽ tốt đẹp hơn rất nhiều. Những tội ác xảy ra hàng ngày là làm cho chúng ta phải đau lòng, nhưng chắc chắn sẽ giảm đi không ít nếu mọi người đều có ý thức về giáo pháp.
Sự Khác Biệt Giữa Quyền Pháp Và Trách Nhiệm Tu Tập
Cần phân biệt rõ ràng giữa “quyền” và “trách nhiệm”. Mỗi hạng người trong Phật giáo có những giới luật riêng dành cho mình, nhưng điều này không có nghĩa là người khác không có quyền tìm hiểu. Cụ thể, các Tí-kheo có 250 giới, các Tí-kheo-ni có 348 giới là những giới mà chỉ họ phải tuân thủ và chỉ họ mới có trách nhiệm bảo vệ. Tuy nhiên, việc câu thí, tìm hiểu với thiện chí hướng thượng thì ai cũng có quyền nghiên cứu giới luật Tí-kheo mà không vi phạm bất cứ điều khoản nào.
Giáo Pháp Công Khai Là Nền Tảng Của Phật Giáo
Trong một xã hội hiện đại, các kinh điển Phật được in ấn, phát hành rộng rãi, ai cũng có thể tự do tìm đọc. Làm sao lại cấm người ta xem giới cho được? Điều này là hoàn toàn không hợp lý. Hơn nữa, nếu giả sử ông cha ta để lại lời di chúc cho chúng ta theo đó sống hợp với đạo lý làm người, hậu tự thành một người hữu ích, có giá trị, rồi chúng ta đem cắt trên khám mà thời không biết trong đó nói gì, thì thử hỏi hành vi ấy là tôn kính hay bất kính đối với tổ tiên?
Kết Luận
Tạng Luáºt không phải là bí tẩng chỉ dành riêng cho Tí-kheo. Đó là những lời dạy công khai của Phật, được truyền tải nhằm giúp tất cả mọi người có thể hiểu được tinh thần tu tập và giữ gìn sự trong sáng của Phật pháp. Sự tôn trọng Tam Bảo không nằm ở việc cấm đoán hay bí mật, mà nằm ở sự hiểu biết sâu sắc về giáo pháp và hành động tuân thủ nó một cách tự nguyện.
Phật giáo là đạo của ánh sáng, của trí tuệ mở rộng. Khi Phật tử hiểu rõ giới luật của các vị Tí-kheo, họ sẽ biết cách hỗ trợ, bảo vệ và tôn kính những người tu hành. Đó là cách thực sự để xây dựng một cộng đồng Phật giáo mạnh mẽ, thanh sạch và đầy hy vọng cho tương lai.